Un jour, ils deviennent chéris, et je ne sais pas pourquoi. Et parfois, si.

Vive Carla Bruni. La reine des connasses.

Vu chez les filles sourires.

Ah enfin, on fait avancer la série...

C'est l'animal le plus beau, le plus noble. Je le préfère à tous, et cela depuis toujours. D'une souveraine indépendance, il refuse tout maître imposé.

Le sien, il l'a choisi, et c'est un ami auquel il saura rester fidèle jusqu'à la mort. Sans bassesse, sans servilité aucune. D'égal à égal. Et c'est pour cela que je l'aime.

Georges Brassens

Merci au site web de la Chatterie Saphir pour le coup de pouce :)

Es al menos curioso pensar en que las galaxias y demás entes espaciales siguen con absoluta obediencia unas leyes pronosticables, y por tanto, cognoscibles (si bien no para la limitada inteligencia del ser humano, pero cognoscibles al fin y al cabo). Sin embargo, saber lo que voy a comer cuando me levante del sofá es una variable mucho mayor.

Me comentaban en una noche de hogueras, de hogueritas de San Juan (la hoguera, la hoguera, la hoguera, la hoguera tiene, qué se yo, que sólo lo, tiene la hogue-e-e-ra, cantando al bueno de Krahe), que pensar en el vasto espacio da como miedo. No el terror que te atenaza, sino el miedo a sentirse minúsculo, carente de significado o sentido vital. Y sin embargo, los planetas siguen con sus rotaciones, las lunas idem, los soles en sus trayectorias dentro de las galaxias, estás en su pasear a través del espacio, todo perfectamente predecible mediante modelos de conocimiento.

¿Somos o no algo especial? Y ya no hablo sólo de los seres humanos, sino de la vida. Yo, por lo menos, me siento orgulloso de estar vivo. No es que la existencia de la piedra me resulte sosa, ni ajetreada, es que más bien, me resulta predecible. Pero ni yo mismo sé donde estaré mañana, puedo tratar de predecirlo, pero seguro que me equivoco, para mi placer. Y no consiste en ir a Taj Mahal, ni acercarse a la Antartida. Si no de sorprenderse con algo nuevo.

¿Como afrontamos los vivos la muerte, la casilla del final en casi todos los juegos de mesa? Esta pregunta, que hay que hacerse, al menos una vez en la vida, es una de las más importantes. El maestro Brassens nos alzó una suplica de como veia él su descanso eterno, ya que no nos corresponde a nosotros mismos el darnos sepultura.

Sea pues, aquí os lo dejo, aunque quiero que sepais que no se cumplió su suplica.

En el mismo país, Italia, cuyo gobierno se ha empeñado en fichar –incluida etnia y religión- a cualquier grupo social o sencillamente inmigrante que le tercie, compré hace pocos días un pequeño libro que ayuda a reflexionar desde otra perspectiva, acerca de la desaparición de los espacios públicos que fomentaron tradicionalmente la sociabilidad en las ciudades. En plazas y parques, los bancos, sirvieron –hablo en pasado porque cada vez es más difícil encontrarlos- para dar descanso, hacer más amable la espera, dar vida a la contemplación o cobijo al vagabundo. Ejercicios todos en desuso, prohibición o caída libre en el urbanismo marcial y el citimarketing comercial.

Beppe Sebaste  es el autor de este opúsculo reivindicativo de la lentitud y el asiento público. Escritor nacido en Parma, traza en Panchine, come uscire dal mondo senza uscirne (Editore Laterza), una reivindicación y una denuncia por medio del relato construido a través de la literatura, la canción o el cine, pero sobre todo la vida privada de cada uno de nosotros, ligada a alguna que otra historia que ocurrió permaneciendo sentados o tumbados sobre un banco. Este mismo espíritu combativo a favor del asiento libre es el que anima a asociaciones como Bancs Publics en Francia y a ciudadanos que se manifiestan contra la política de ayuntamientos como el de Trieste, aniquiladores del poyete popular. Hagan un recuento en su ciudad, intenten apoyarse sin pagar en la terraza de un bar, descubran por qué los que duermen en el suelo lo hacen y escuchen si quieren a Brassens cantar a los bancos públicos y a esos enamorados que despreciaban todo menos cuanto les acogía.

La foto que acompaña esta nota está incluida en el libro que comentamos. Es su autor,  Olivier Perrin, retratando una escultura de Georges Segal  titulada "Gay Liberation", en  New York.

Quand ils sont tous neufs,
qu'ils sortent de l'oeuf,
du cocon.
Tous les jeunes blancs becs
prennent les vieux mecs
pour des cons.

Quand ils sont venus,
les têtes chenues,
les grisons.
Tous les vieux fourneaux
prennent les jeunots
pour des cons.

Moi qui balance entre deux âges
Je leur adresse à tous un message.

Le temps ne fait rien à l'affaire.
Quand on est con, on est con!
Qu'on ait 20 ans, qu'on soit grand-père
Quand on est con, on est con!

Entre vous plus de controverses,
Cons caduques ou cons débutants.

Petits cons de la dernière averse
Vieux cons des neiges d'antan (bis)

Vous les cons naissant,
les cons innocents,
les jeunes cons,
Qui, ne le niez pas, prenez les papas pour des cons.

Vous les cons âgés,
les cons usagés,
les vieux cons.
Qui, confessez-le, prenez les p'tits bleus pour des cons.

Méditez l'impartial message
d'un qui balance entre deux âges.

Le temps ne fait rien à l'affaire.
Quand on est con, on est con!
Qu'on ait 20 ans, qu'on soit grand-père
Quand on est con, on est con!

Un ser humano nace, por regla general de otro ser humano (¿o hablaríamos de sera humana?), con la colaboración de un tercer ser humano, salvo casos puntuales en los que una paloma se encarga de esto último, pero casi suena a milonga, pero hay gente que lo cree y a mi no me importa reflejarlo. La ciencia es de meridiana claridad respecto al tema. Claro está que la ciencia no tiene respuestas para todo, pero, me da que prefiero el método científico al método Yahya Jammeh, del que Nach dem Chaos ofrece su particular visión.

Un ser humano se desarrolla. Pertenece a esa clase de cosas que se modifican en el tiempo. Y como el tiempo tiende a fluir (por lo que nos dice la ciencia) hacia un solo sentido, pues resulta que envejecemos en vez de rejuvenecer. Es decir, nos vamos "oxidando", burdamente hablando, en sentido de chapista, pero no sólo en ese sentido, sino tambien en sentido bioquímico. La oxidación de los nutrientes tiene la mala costumbre de producir diversos efectos adversos. Y que sepamos, las células humanas tienen la mala faena de estar diseñadas con una apoptosis, o muerte celular programada. Y discutir ahora sobre telómeros es demasiado. Resumiendo, que el desarrollo nos prepara para una muerte anunciada desde el momento de nacer.

Un ser humano se reproduce. Eso es evidente. Menudo gusto da hacerlo. Y es que la naturaleza no nos puso los receptores de placer en la punta de la nariz, porque esa especie que lo hizo así, se quedo en el jurásico, por andar todo el día tocandose la nariz mutuamente en vez de estar haciendo seres de dicha especie, cuantos más mejor. Todo es claro. El ser humano, que se muestra férreo en la defensa de su posición de superioridad con respecto a los demás seres vivos (el ser humano no es un animal, es el cúlmen de la creación, heredarás la tierra, te alzarás sobre las bestias...), no hace otra cosa que invadir su medio, sin control alguno, diezmando las demás especies, los recursos naturales, hasta que estos desaparecen o son sustituidos por otros seres, insensibles a nuestros intereses, o productos químicos no utilizables (incluso dañinos para el ser humano). Y sigue reproduciéndose. Otros ya se han dado cuenta de que somos demasiados, y se ha teorizado sobre que va a pasar cuando nuestro planeta albergue más almas vivientes de las que puede soportar. Yo no me atrevo a hacerlo, puesto que el ser humano ha demostrado en muchas ocasiones que es un lobo para él mismo (pobres lobos, mala fama han criado entre los humanos), y mirar más lejos me llena de un profundo resquemor.

La muerte como final. O como principio. El qué del principio no está claro. Pero nos lo venden cojonudo. Me viene a la mente la imagen de una serie de personas, tirando de unos odres gigantes de agua, mientras otras caminan a su alrededor, fustigándolas con crueles látigos (unas veces) y dulces mentiras (otras), prometiendo descanso al llegar al final de un camino que nadie conoce a ciencia cierta (que expresión más evocadora, nombrar a la ciencia en esto). Algo que se nos oculta, que se nos priva desde niños, que asumimos con la edad, pero que se ve como algo negro (más negro que la muerte, todo tiene solución menos la muerte,...). Al menos en el ámbito en el que vivo, más o menos esa cultura que llaman occidental con tintes mediterráneos (cada día menos, hasta que la devoren como si de una hamburguesa extra se tratara).

Hasta aqui puedo leer. Mañana seguiré reflexionando mi porqué, el sentido de la vida, según el que teclea. Y es que la vida..., la vida es un milagro:

Pd: maldita banda sonora. Puedo tararearla incluso dormido.

Pd2: Kusturica es un genio. Y en esta película uno se enamora de la vida, si o si.

Il y a pas si longtemps. J'ai exprimé à un copain mon regret de n'avoir pas pu lui rendre hommage au cours d'un évènement important de sa vie. Ce qui n'a pas été fait, n'a pas été fait, mais bon...

Et chacun peut donner son interprétation personnelle du prodigieux scénario qu'est la vie.

Petit-Bout, ta séance, ta vie, tu vas la jouer sur la scène immense de la terre, une scène aux mille décors, aux acteurs innombrables parmi lesquels tu te choisiras quelques partenaires selon ton cœur, ton goût, alors que bien d'autres te seront imposés par le hasard et les circonstances.

Certains ont besoin de croire en un metteur en scène suprême qui serait capable de tenir et manipuler sans les emmêler les fils des milliards de marionnettes que nous serions.

Ta liberté de mise en scène, ta créativité, ne seront pas totales, jamais :
Des partenaires te seront imposés : tes parents, ta famille te donneront d'abord la réplique tout en t'enseignant le b-a ba du métier d'acteur, ils t'apprendront, eux et l'entourage, puis l'école, les ficelles et les risques du métier. Il y aura mille souffleurs pour te soutenir, mais aussi mille siffleurs qui ne t'épargneront guère. Tu recevras aussi quantité de "tomates" et de projectiles divers, mais ce sont les huées qui t'infligeront les blessures les plus cuisantes, celles de l'amour-propre blessé, qui allie en une potion redoutable les poisons du sentiment de ne comprendre rien à rien et de n'être ni aimé, ni apprécié.

Cet étrange animal qu'est l'homme a développé à un point incroyable la faculté d'être mécontent de lui-même : son aptitude à la réflexion, à se réfléchir lui-même fait qu'il est le spectateur du spectacle qu'il donne, et son surmoi, et sa morale, et sa religion, et ses idéaux sont dans la salle, au premier rang, et voient tout, et leurs reproches sont sans pitié : pas de cris, pas de sifflets, pas de jets, mais l'expression courroucée d'un mécontentement sans appel qui fait bien plus mal que des coups.

Dans ce fantastique jeu de rôle qu'est une vie, le hasard tient lui aussi sa partie et t'imposera bien des improvisations, parfois terriblement difficiles et douloureuses, des interprétations de scènes inattendues, parfois des rôles ingrats dans des scènes d'horreur. Et il t'arrivera alors d'être tenté de quitter la scène sous les huées, celles du public, de tous les censeurs intimes de ta bonne éducation, de certains de tes partenaires - pas tous, jamais tous, il y en a toujours qui te regretteront et te pleureront, dans un recoin du décor et même au fond de la salle et tout là-haut au poulailler, quelques humbles au grand cœur.

Comment savoir, comment sentir qu'on est aimé quand on est submergé par la honte? Alors, public et partenaires, ne ménagez pas vos bravos à l'artiste, il s'en souviendra peut-être quand le doute et peut-être la tentation d'en finir l'empoigneront.

Mais un acteur se prend au jeu et il en faut pour le faire raccrocher. Et puis il y a tout de même des entractes et les changements de décor qui laissent un peu le temps de souffler, de se retrouver après tant d'identifications à tant de personnages différents, de se ressaisir après un four. On va faire en coulisses un petit pèlerinage de quelques pas de méditation et si on a le temps, un tour dans sa loge pour réparer les craquelures du maquillage.

Le maquillage, le masque, c'est peut-être cela la caractéristique majeure des acteurs de la vie, la difficulté, la quasi impossibilité d'être vraiment soi, authentique et vrai. Nous sommes tous des Pinocchio façonnés par on ne sait quel Gepetto, et notre nez ne devrait guère cesser de jouer au yo-yo tant il est rare que nous puissions nous permettre le luxe de la vérité.

Petit-Bout n'est pas toujours satisfait, tant s'en faut, des partenaires obligés de bien des scènes où il doit figurer. Il y en a qui sont toujours là, au premier plan, qui tirent la couverture à eux, les grands frères et grandes sœurs en particulier qui semblent si bien connaître leur rôle, les premiers de la classe, les petits chefs de service, tous ces prétentieux qui sont tout en haut de l'affiche et qui ont tous les vivats.

Heureusement, Petit-Bout s'esquive chaque fois qu'il le peut et va rejoindre des partenaires de son choix avec lesquels il s'offre selon son identité et son état de Petit-Bout quelques saynètes de derrière les fagots du genre partie de billes, chasse au lance-pierre, drague des filles – ou des mecs –, orgie de gâteaux ou de bonbons ou de lecture…

Souvent même – et plus on est Petit-Bout, plus cette tendance est affirmée, Petit-Bout se choisit des partenaires particulièrement inoffensifs, puisque venus de ses souvenirs ou de son imaginaire.

Les compagnons de lecture – les personnages du roman ou de la pièce – deviennent très souvent des partenaires quand Petit-Bout un peu las ou un peu déçu par l'auteur se permet une pause-rêverie où il refait le scénario, et même le casting, puisqu'il se mêle souvent avec talent et délices à la distribution en s'identifiant au héros où à l'héroïne de son cœur.

Oui, Petit-Bout est un grand spécialiste de l'usurpation d'identité par le biais de ses identifications coups de cœur avec les héros qui l'enthousiasment.

S'il existait quelque ordinateur capable d'enregistrer ces rêveries, tous ces rêves fous qui refont le monde et veulent le rendre habitable aux déshérités, aux faibles et aux malheureux, on trouverait assurément dans ce fabuleux dépôt toutes les recettes d'un possible paradis sur terre.

Et Petit-Bout se demande souvent combien d'ébauches de romans inachevés, d'œuvres d'art abandonnées dans un coin d'atelier, combien de rimes sont restées filles uniques, orphelines, faute de temps, ou parce que la vie si prégnante, plus exigeante qu'un bébé qui fait un caprice, oblige le rêveur au retour précipité sur terre comme un équipage de fusée menacé de panne de batterie. Ce n'est pas l'inspiration qui fait le plus souvent défaut, mais la quiétude, cette liberté de l'esprit et du cœur, même si quelques chefs d'œuvres ont pu être enfantés dans le fracas et la souffrance. Mais c'est en fait souvent le besoin de dire, d'écrire, de peindre qui germe alors ; et seule un peu de paix revenue autorise la prise de distance, le rêve, la rêverie, la poésie, et permet au résilient tranquille d'oser saisir la plume ou le pinceau, faire de sa souffrance contenue, maîtrisée, une œuvre d'art, une raison de recouvrer un peu d'estime de soi.

Car la vraie résilience débute dans la douleur alors que naît le besoin de dire, de sortir de soi ce témoignage, cette vision qu'on a eu de la souffrance.

C'est en cela que Boris Cyrulnik a raison de parler de « merveilleux malheur ».

A condition toutefois de ne pas être totalement brisé ou paralysé ou rendu muet. A condition que les « braises de résilience » - et il y en a toujours, et même encore au moment de la mort, quand on se replie sur ce qu'on a eu de plus précieux – soient oxygénées par quelque médecin ou même le plus souvent un simple secouriste bénévole du cœur et de l'âme qui aura su lire à temps la soif, la famine, la peur et la douleur muettes, qui saura dire les mots qui apaisent, qui tiendra la main et fera sentir sa simple et précieuse présence.

Quand le rêveur se nomme Victor-Hugo, on a le sentiment que le temps précieux de la rêverie sacrifié aux petites choses obligées de la vie est un peu un vol fait au patrimoine de l'humanité.

A la lecture de la belle biographie de Hugo par Max Gallo, on est sidéré de voir comment un homme si généreux, si authentiquement humaniste, a pu être à ce point en proie aux critiques mesquines, combien ont voulu le détruire, et on est impressionné de constater à quel point il était porté par son besoin irrépressible de dénoncer partout et toujours « les misères » - ce qui était le premier titre prévu pour « les misérables » - de combattre sans relâche la souffrance, la douleur, l'injustice, tous les extrémismes, l'esclavage, la peine de mort…

Quand la guerre stupide vient confisquer tant de chefs-d'œuvre potentiels déjà pressentis dans la courte vie d'un artiste, d'un poète ou d'un savant, on se sent frustré de leurs réalisations virtuelles qu'on ne connaîtra jamais.

Et pourtant, et heureusement il suffit de quelques-unes de ces fleurs si spéciales du génie pour donner beaucoup de miel à butiner, et chacune des abeilles que nous sommes peut trouver dans les vastes champs de nos civilisations les corolles qui lui conviendront le mieux. Petit-Bout sait bien qu'un poème de Baudelaire, une chanson de Brel, « la prière » de Brassens, quelques lignes d'un conte populaire, quelques pages de Tolstoï suffisent à transformer une vie, à l'éclairer, à la vivifier pour toujours en lui donnant un sens et un but. Ces génies de la pensée et du cœur sont aussi nos pères et mères et nous sommes tous quelque part un peu les orphelins de ceux qui disparaissent trop tôt, d'un Alain Fournier, d'un Louis Pergaud.

Oui nous sommes tous plus ou moins en représentation.

Alors, puisque nous devons jouer un rôle, efforçons-nous de choisir dans le vaste répertoire de notre culture, de notre histoire, de l'humanisme quelques rôles où la dignité soit sauve et qui honorent la mémoire des grands maîtres dont nous peuplons notre panthéon intime. Si la chance est avec nous, si nous avons du talent et si nous avons été bien formés, nous pourrons peut-être jouer nous aussi quelques scènes de bravoure. Mais sachons nous contenter pour le quotidien d'une partition souvent modeste et aussi collective que possible. Le soliste souffre toujours plus des huées éventuelles que chaque chanteur de la chorale.

Maria

Non, les hommes ne savent jamais comment il faut aimer. Rien ne les contente. Tout ce qu'ils savent, c'est rêver, imaginer de nouveaux devoirs, chercher de nouveaux pays et de nouvelles demeures. Tandis que nous, nous savons qu'il faut se dépêcher d'aimer, partager le même lit, se donner la main, craindre l'absence. Quand on aime, on ne rêve à rien.

--- Albert Camus, Le malentendu, Acte I, Scène IV

Ainsi donc pour Maria, la voix de la sagesse dans le malentendu, l'augure ingénue qui prédit le malheur dans l'innocence de son amour, l'exil est masculin et le foyer féminin. Mon expérience personnelle lui donnerait raison, le sens commun ne verrait ici qu'une dichotomie grossière.

Cette réplique m'est restée néanmoins, plus pour sa typologie que pour sa sagesse. Y a-t-il deux types ? l'un voyageur, friand d'aventures et de détours pour atteindre des buts toujours évanescents et lointains ; l'autre attaché au foyer, dans la crainte de perdre ce qui est car sachant que la texture du présent est plus sensible et épaisse que les brumes hasardeuses de l'avenir. Savoir aimer serait donc aimer ce qui est, ne rien vouloir d'autre que soi-même ; le rêve ne serait qu'une élucubration aléatoire - le désir d'ailleurs couvrant mal le désamour du hic et du nunc, les seuls qui vaillent. Plutôt, l'amour de l'hypothèse n'est-il qu'une grande mystification cherchant à échapper le réel, à recouvrer le confort de la pratique discursive, du projet ; afin de remettre à plus tard l'expérience.

Il faut déjà vivre avant de projeter, il suffit d'aimer pour que le rêve s'évanouisse. Au sens des sempiternels insatisfaits et jaloux peut-être, pour qui nouveau rime avec mieux - le changement comme fin en soi... une dépendance à la rupture. Éternels infidèles à leur patrie, à leur foyer, à leurs attaches. L'horizon n'est jamais aussi lumineux que dans un voile qui en masque la ligne. Par le carreau, parfois, je ne vois rien d'autre que ce volume de temps indéterminé que je parcours solitaire - je ne sais faire que rêver, alors je rêve même le présent.

Mais Maria est cette douce sirène qui par son chant m'arrache de mon poteau enchaîné. Ne faisons-nous qu'imaginer ; et gagnés par nos songes, livrés tout entier à leurs variations infinies, nous ne cédons qu'avec réticence à la marche cadencée du quotidien. Je suis de ceux qui ne sorte du lit qu'à regrets, grimaçant et hésitant, affrontant les jours avec réserve, détestant un petit peu déjà leur trop-plein de réalité. Je demeure interdit par le fait que vivre soit chose si simple et si terrible. J'ai pourtant souffert bien plus par la pensée que par châtiment corporel ; il est donc davantage à craindre de ces minutes qui ne trouvent leur grâce que dans le léger - ô si infime - sentiment de transgression qui m'irrigue lentement. Je compte les moutons le matin pour savoir si ceux du soir ne se sont pas échappés pendant la nuit.

Peut-on accorder ces deux types ? Jan et Maria ? Moi et elle ? cet autre et celle-ci ? ou bien est-ce une ligne de fracture qui départage deux camps irréconciliables ? question puérile ; peut-être, mais qu'importe. Maria pose la question qui m'a toujours dérangé, à savoir s'il fallait se dépêcher d'aimer ou si les nouveaux devoirs, parfois factices, et les nouvelles demeures, parfois vides et lugubres, loin du "lit commun" ne donnaient pas au rêve dont ils étaient le produit un goût âpre et amer. La désillusion, ou le désenchantement, n'est pas chose aussi gratuite que l'imagination, et elle se mesure à l'aune des pertes qui s'accumulent dans ce temps ni vide ni homogène, mais plein de la fureur et du bruit qu'exclament nos volontés s'entrechoquant.

Et qu'au moment de vouloir donner la main, on ne fait que remuer l'air.

L'angoisse de l'amour est un des paradoxes de la liberté : car où y a-t-il plus de liberté ? sur nos terres fermes et fertiles ou sur nos radeaux précaires à la dérive. "Malheur si la nostalgie de la terre te saisit, comme s’il y avait eu là-bas plus de liberté, - il n’y a plus de «terre»!" Serait-ce donc ma réponse à Maria, qu'au moins nos fragiles projets valent bien autant que le confort de l'amour. Auto-justification qui cache une secrète douleur solitaire ou bien projection chaotique d'une ligne de vie dans un tumulte qui ne fait sens que dans la différenciation que je lui oppose ?

J'oscille, un pied dans chaque camp, schizophrène ; trop entouré dans le lit commun et trop seul sur la paillasse de l'exilé.

---

Georges Brassens - Les Passantes (Antoine Pol/Georges Brassens) - Le Grand Échiquier (31.05.79)

[dailymotion id=xk1un&v3=1&related=1]

---

photo : (c) P. J. - sans titre

A la primavera del 68 es van produir a Paris una serie de vagues estudiantils que acabaren en confrontacions violentes entre manifestants i policia. L'administració de Charles de Gaulle, en un intent de reprimir aquelles manifestacions, va encendre encara més els ànims d'uns manifestants que protestaven per la guerra del Vietnam, la transformació de la societat francesa, el seu sistema educatiu o la llibertat sexual.

Les vagues generals van arrossegar a gran part de treballadors i estudiants per tot el país fins el punt que De Gaulle va haver de dissoldre l'Assemblea General francesa i convocar eleccions generals anticipades. La situació de col·lapse era total i finalment a l'aconseguir importants millores salarials es va tornar a la normalitat a petició del sindicat majoritari, la CGT i el Partit Comunista Francès.

Molt es parla de les conseqüències d'aquell Maig, tant a França a com a la resta d'estats europeus. No es pot dir que aquells fets canviessin dràsticament la societat francesa, de fet no hi va haver grans canvis, excepte a la Universitat, on estudiants i professors progressistes se la van fer seva i unes condicions salarials i socials millors però que molt probablement haguessin estat les mateixes sense aquells fets. Però sí es pot considerar que aquella primera generació de la postguerra va marcar una actitud reivindicativa dels francesos que els ha permès obtenir serveis i prestacions socials realment avançadas, més enllà, pel que podem veure amb els seus darrers governants, del color polític majoritari a les posteriors eleccions. Els francesos demostren que no cal ser d'esquerres per ser reivindicatiu.

Han passat 40 anys i queda ben poc de l'esperit del Maig del 68. Al nostre pais aquells fets van servir per crear certa consciència i fonaments socials, dels que ara pràcticament ja no en queda res. La societat que vivim avui té les mateixes raons per sortir al carrer però ja no tenim cap generació de postguerra que ens arrossegui, a més ja no ens ve bé perquè arribem tard a la segona residència o ens agafa a hores punta del Cinturó del Litoral.

Ara l'únic que reivindiquem es que facin fora al Laporta, que guanyi Espanya al festival d'Eurovisió o que no facin tants anuncis a Operación Triunfo. Alguns agosarats fins i tot la dimissió del titular de Medi Ambient.

Especialment avui volem recordar a una de les ànimes d'aquell Maig del 68, Georges Brassens. Ací el teniu en una de les seves cançons més emblemàtiques:

A Espanya, Massiel ens guanyava el Festival d'Eurovisió amb La,la,la.....

I vosaltres què en recordeu d'aquells dies?

Ese año, en un contexto de grandes desigualdades sociales, de precariedad laboral y de unas tasas de paro in crescendo, la juventud estudiantil comenzó a movilizarse con huelgas y protestas que rápidamente se extendieron por todo el país. Los estudiantes, un colectivo que en ese momento tiene que hacer frente a la masificación en las universidades, a la escasa dotación presupuestaria en la enseñanza y a una excesiva represión policial, serán el detonante que encenderá la mecha de una revolución que en mayor o menor medida terminará afectando a toda Europa y que constituirá uno de los referentes sociales en la historia del siglo XX.

En España, el espíritu del 68, como en tantas otras ocasiones, llegó algo tarde. A buen seguro, el contexto político en que vivíamos, con un gobierno franquista presto a sofocar cualquier intento de desestabilización del régimen, calmó las aspiraciones revolucionarias de más de uno. Ahora bien, preverse el fin del régimen y extenderse las protestas y el espíritu de cambio fue todo uno.

Por edad, no tengo consciencia de estos tiempos del 68 francés. Pero toda mi educación estuvo impregnada de su espíritu. En el instituto, en unas clases profundamente ideologizadas (que no politizadas) se nos hablaba de libertad, de utopía, de capitalismo y de socialismo. Recuerdo profesores que nos hablaban de cambiar la sociedad, de soñar con otra sociedad más justa y más libre, que nos hacían ver que eramos importantes. Y eramos importantes... Y había un futuro, y estaba en nuestras manos decidir cómo queríamos que fuera. Recuerdo las tardes de instituto despertando a la vida y traduciendo a Moustaki, a Brassens, a Brel. Canciones que hablaban de árboles en la ciudad lejos del bosque, de la libertad que tanto tiempo te he guardado como una perla rara, de palabras que vibran en los muros del mes de mayo que nos dicen que todo puede cambiar algún día, de tiempos en que la tierra era un jardín donde vivíamos desnudos y despreocupados. Oubliez tout ce que vous avez appris. Commencez par rêver. "Olvídense de todo lo que han aprendido. Comiencen a soñar". Y soñábamos...

No es un secreto que casi todos los que abanderaron aquellas protestas los encontramos hoy apoltronados tras impolutas mesas de despacho gordos y aburridos. No es un secreto que aquel sueño, como toda utopía, quedó en sueño. Nuestra es la responsabilidad de que hoy nuestros jóvenes estén en su mayoría aburguesados y adolezcan de compromiso social. Tal vez, como en la canción de Ismael Serrano sea el momento de sentarnos con ellos y contarles que hubo un tiempo en que creíamos en un mundo mejor por el que valía la pena luchar, que nada era imposible y que podíamos soñar nuestra vida. Y soñábamos...  

Où est-il ce jardin où nous aurions pu naître,
Où nous aurions pu vivre insouciants et nus?
Où est cette maison toutes portes ouvertes,
Que je cherche encore et que je ne trouve plus?
Georges Moustaki.

[dailymotion id=x1h2po&v3]

Mourir pour des idées, l'idée est excellente
Moi j'ai failli mourir de ne l'avoir pas eu
Car tous ceux qui l'avaient, multitude accablante
En hurlant à la mort me sont tombés dessus
Ils ont su me convaincre et ma muse insolente
Abjurant ses erreurs, se rallie à leur foi
Avec un soupçon de réserve toutefois
Mourrons pour des idées, d'accord, mais de mort lente,
D'accord, mais de mort lente

Jugeant qu'il n'y a pas péril en la demeure
Allons vers l'autre monde en flânant en chemin
Car, à forcer l'allure, il arrive qu'on meure
Pour des idées n'ayant plus cours le lendemain
Or, s'il est une chose amère, désolante
En rendant l'âme à Dieu c'est bien de constater
Qu'on a fait fausse route, qu'on s'est trompé d'idée
Mourrons pour des idées, d'accord, mais de mort lente
D'accord, mais de mort lente

Les saint jean bouche d'or qui prêchent le martyre
Le plus souvent, d'ailleurs, s'attardent ici-bas
Mourir pour des idées, c'est le cas de le dire
C'est leur raison de vivre, ils ne s'en privent pas
Dans presque tous les camps on en voit qui supplantent
Bientôt Mathusalem dans la longévité
J'en conclus qu'ils doivent se dire, en aparté
"Mourrons pour des idées, d'accord, mais de mort lente
D'accord, mais de mort lente"

Des idées réclamant le fameux sacrifice
Les sectes de tout poil en offrent des séquelles
Et la question se pose aux victimes novices
Mourir pour des idées, c'est bien beau mais lesquelles ?
Et comme toutes sont entre elles ressemblantes
Quand il les voit venir, avec leur gros drapeau
Le sage, en hésitant, tourne autour du tombeau
Mourrons pour des idées, d'accord, mais de mort lente
D'accord, mais de mort lente

Encor s'il suffisait de quelques hécatombes
Pour qu'enfin tout changeât, qu'enfin tout s'arrangeât
Depuis tant de "grands soirs" que tant de têtes tombent
Au paradis sur terre on y serait déjà
Mais l'âge d'or sans cesse est remis aux calendes
Les dieux ont toujours soif, n'en ont jamais assez
Et c'est la mort, la mort toujours recommencée
Mourrons pour des idées, d'accord, mais de mort lente
D'accord, mais de mort lente

O vous, les boutefeux, ô vous les bons apôtres
Mourez donc les premiers, nous vous cédons le pas
Mais de grâce, morbleu! laissez vivre les autres!
La vie est à peu près leur seul luxe ici bas
Car, enfin, la Camarde est assez vigilante
Elle n'a pas besoin qu'on lui tienne la faux
Plus de danse macabre autour des échafauds!
Mourrons pour des idées, d'accord, mais de mort lente
D'accord, mais de mort lente

Paroles et Musique: Georges Brassens 1972
© Editions musicales 57

Source : Rimat.blogspot.com

Source : eBay

Sonny&Me nello splendore di un post contiano e Gheba in versione Brassens rifatto a rock'n'roll

Une chanson qui en dit long sur la sexualité ...

Vous connaissez toutes et tous Georges Brassens  et ses sabots d’Hélène  ou encore sa cane de Jeanne mais avez vous déjà écouté « Quatre vingt quinze pour cent » ? Laissez moi vous en compter quelques vers :

"Quatre vingt quinze fois sur cent, la femme s'emmerde en basant. Quelle le taise ou le confesse, c'est pas tous les jours qu'on lui déride les fesses.Les pauvres bougres convaincus du contraire sont des cocus.(...)

Sauf quand elle aime un homme avec tendresse, toujours sensible à ses caresses (...) toujours encline à s'émouvoir. Elle s'emmerde sans s'en apercevoir (...)

Les "Encore", les "C'est bon", les "Continue" qu'elle crie pour simuler qu'elle monte aux nues, c'est pure charité, les soupirs des anges ne sont en général que pieux mensonges. C'est à seule fin que son partenaire se croît un amant extraordinaire." (...)

Voici des paroles qui ne nous laisseront pas indifférentes ... N'est-ce pas ?

Héléna 

Jan Jakub Należyty jest z pewnością najlepszym polskim interpretatorem piosenek Georgesa Brassensa, jakiego zdarzyło mi się słyszeć. Powiem od razu, że nie słyszałam wiele tego Brassensa w jego wykonaniu, jednak to, co słyszałam, pozwala mi spokojnie postawić tak śmiałą tezę.

"Mógłbym jak Pan..."

Co więcej - nawet niektóre piosenki autorstwa p. Należytego brzmią dla mnie niemal jak Brassens. Istnieje pewien sposób opisywania rzeczywistości (odrobina ironii, szczypta sarkazmu i dużo ciepła), który mnie kojarzy się jednoznacznie z Brassensem właśnie. Jest też pewien sposób prezentacji (bo nie zawsze śpiew jest tu najlepszym określeniem) piosenek - lekki dystans, a jednocześnie przyglądanie się widowni spod oka - jak też zareaguje... I właśnie w tych dwóch kategoriach Jan Jakub Należyty jest dla mnie tak bliski Brassensa, jak tylko mogą być sobie bliscy autorzy (i wykonawcy) żyjący kiedy indziej i gdzie indziej.

"Podobno, jak twierdzą, mam talent..."

Bardzo trudno jest zdobyć jakiekolwiek nagrania JJN**. Mam to szczęście, że mój osobisty Ojciec przez wiele lat (nieraz z narażeniem życia) nagrywał kolejne audycje zarówno radiowe, jak i telewizyjne. Czasami mu w tym nawet pomagałam (również w zbieraniu nagrań JJN mam swój skromny udział). Efekt nie jest może szokujący - płyta CD z 29. utworami (w tym trzy powtarzające się po dwa razy, jeden wiersz i jedna piosenka wykonywana zbiorowo). Dała mi ona jednak tyle radości, ile mało która inna.

Wśród tych 25. piosenek znajduje się sześć tłumaczeń Brassensa (lub może o sześciu wiem, że są tłumaczeniami Brassensa). Każde wykonane genialnie. Możliwe, że na moją ocenę wpływa fakt, że Jan Jakub Należyty był jednym z pierwszych (obok Zespołu Reprezentacyjnego) interpretatorów Brassensa, jakich słyszałam. Nie mogę tego wykluczyć, jednak swojego zdania nie zmienię.

"Drwić z kleru, żandarmów i draństwa..."

W pierwszej porządnej notce na moim blogu - tej o najnowszej płycie ZR - znęcałam się odrobinę, nad zespołowo-reprezentacyjną wersją piosenki o podłej kobiecie z pięknym biustem. Wspominałam tam też wielokrotnie o albumie 45xBrassens (wszystkie wymieniane przez mnie w tej notce piosenki Brassensa znajdują się na nim, choć niekoniecznie w tym tłumaczeniu).

Na jego drugiej płycie można znaleźć między innymi "Pępek żony policjanta" w tłumaczeniu p. Jerzego Menela i wykonaniu p. Jarosława Ziętka, a na pierwszej "Tyle krzywd i taki ładny biust" (w tym samym tłumaczeniu, a w wykonaniu pp. Ziętka i Miecznikowskiego).

Obie te piosenki znałam wcześniej w wykonaniu Jana Jakuba Należytego. Świetnym wykonaniu.

Jest kilka powodów, dla których piosenki te wymieniam razem - podstawowy jest taki, że są to moje ulubione "należyte" interpretacje Brassensa (a co za tym idzie jedne z ulubionych polskich interpretacji w ogóle), poza tym obie są z tych lekkich i raczej zabawnych, obie mniej lub bardziej mówią o kobietach i obie mają dość skomplikowaną formę.

W obu też wypadkach tematyka wspiera działanie naturalnej charyzmy Jana Jakuba Należytego, czyli efektu "kopniętego spaniela". Kto raz zobaczył ten smutek w jego oczach, ten nigdy go nie zapomni.

"Pokochać dziewczyny z ulicy i słabszych uważać za swoich..."

Z kolei w wypadku piosenki "Jak laleczka", musiał JJN rywalizować w moimsercu z Filipem Łobodzińskim (Zespół Reprezentacyjny śpiewał tę piosenkę jako "Jestem mały miś"). Z pewnością nie było mu łatwo, ale wyszedł obronną ręką z tego porównania. Żadne z tłumaczeń nie jest idealne, ale każde ma swoje zalety.

Zaś jeśli idzie o wykonanie, to JJN niemal dogonił w tej konkurencji FŁ. "Niemal", bo jednak dziecięciem będąc zakochiwałam się w Zespole Reprezentacyjnym (a ściślej - w jednym jego reprezentancie) właśnie przy tej piosence. Dokładniej przy "jeśli zginąć mam, jeśli wisieć mam, to na jej krzyżu" w wersji ze "Śmierci za idee".

Wśród tych sześciu piosenek znajduje się też najmniej chyba brassensowska (a najbardziej "brelowska", jeśli, dzielić piosenkę francuską tylko na "Słowackiego i Mickiewicza"...) spośród wszystkich piosenek Brassensa - "Marsz weselny". Na 45xB w wykonaniu p. Orłowskiej zdecydowanie mi się ten utwór nie podoba, choć tłumaczenie jest to samo. Ile jednak może zdziałać debilna aranżacja (w wypadku p. Orłowskiej), a ile doskonałe wykonanie (w wypadku pana Należytego). Zresztą jest to piosenka wybitnie "męska", jak wiele innych piosenek tego autora.

"Wesołym pozostać na starość..."

Dwie ostatnie piosenki, które identyfikuję jako brassensowskie, to "Kaczuszka Janiny" i "Las mego serca". Ta pierwsza, znana mi jest z wielu tłumaczeń i ciężko mi nawet powiedzieć, które znałam jako pierwsze... W wykonaniu JJN piosenka ta, będąca w końcu humorystyczną miniaturką, broni się doskonale. Bez żadnych udziwnień, za to z dobrym jazzowym rytmem, okazuje się być ciągle ciekawa.

"Las mego serca" z kolei, to już jazz pełną gębą. Zarówno tłumaczenie, jak i wykonanie na 45xB (wyk. p. Iwona Nasiłowska) jest nieporównywalnie gorsze od wersji JJN. Porównajmy choćby "Gdy ślubem zdobię dolę swą, niedolę swą, u mego boku murem są" do "cała kompania ze mną wraz do mera gna - gdy zmieniam żonę". Różnica na korzyść drugiej wersji bije po oczach. Zresztą Jan Jakub po prostu umie wykonywać porządny jazz, w przeciwieństwie, niestety, do p. Iwony...

"Mógłbym jak Pan! Więc piszę, bo gniew we mnie wzrasta..."

Chciałam w tym miejscu napisać więcej o innych piosenkach z moich skromnych "należytych" zbiorów, niestety nieubłaganie zbliża się moment, w którym powinnam zająć się nauką, a nie blogiem.

Powiem więc jeszcze tylko, że nie jestem zbyt zadowolona z tej notki. Bardzo trudno jest pisać o piosenkach, które bardzo się lubi, zdając sobie sprawę z tego, że większość czytelników w ogóle nie miała szans ich usłyszeć (patrz "**"). Będę chyba musiała się poważnie zastanowić nad kolejnymi takimi opisami...

Ale bardzo bym chciała napisać jeszcze co nieco o "Zakochanym trefnisiu", "Roku 1789", "Akordeoniście", "Ochronie środowiska", o tym że "Najlepsza woda z kałuży" i że "Ja jestem niewierzący", a do tego pożalić się, że ciężko jest teraz trafić na recital Jana Jakuba Należytego (choć bywają, czego dowodem plakat powyżej)...

No nic - zobaczymy jak to z tym wszystkim będzie.

Link:

Płyta winylowa Jana Jakuba Należytego (niestety bez utworów Brassensa) - http://www.winyle.rembertow.net/lista.php?firma=34&ruch=100&plyta=45#plyta

* - Użyte w śródtytułach cytaty pochodzą z piosenki Jana Jakuba Należytego, pt. "List do Georgesa Brassensa".

** - Wiem, że trudno jest czytać o czymś, czego się nie słyszało. Wszystkich zainteresowanych posłuchaniem Jana Jakuba - zapraszam.

Jako, że wszystkie poprzednie płyty Zespołu Reprezentacyjnego kocham szczerą i prawdziwą miłością, a najbardziej z nich - "Śmierć za idee - ballady Georgesa Brassensa". Trudno się więc dziwić, ze na "Kumpli..." czekałam z wstrzymanym oddechem, zwłaszcza, że próbkę usłyszałam na wymienionym wcześniej koncercie. Doczekałam się wreszcie 13. grudnia zeszłego już roku. Czy było warto?

Ta notka będzie zbiorem moich przemyśleń, dotyczących nowej płyty Zespołu Reprezentacyjnego. A mam zarówno pozytywne, jak i zdecydowanie negatywne. Postaram się tutaj uporządkować swoje nastawienie do "Kumpli...", a może nawet na koniec będę wiedziała, czy płyta mi się podobała.

Zapraszam do lektury:

Dla tych, co po raz pierwszy...

Zespół Reprezentacyjny powstał w 1983 roku w Warszawie, jako wspólna studencka inicjatywa UW i PW. Z podstawowego składu do tej pory grają w Zespole Jarosław Gugała (ojciec-założyciel zespołu) i Filip Łobodziński (matka-założycielka Zespołu) - obaj iberyści i dziennikarze (obu pamiętam jeszcze z programów informacyjnych telewizji publicznej - bawili mnie wtedy niezmiernie, bo znałam już twórczość ZR). Jakiś czas potem doszedł Marek Wojtczak.

Kierownikiem Zespołu i jego stryjem-założycielem jest Marek Karlsbad. Stałym współpracownikiem natomiast - tłumacz Carlos Marrodán.

Pierwszym programem Zespołu był wieczór pieśni katalońskich Lluisa Llacha (za który panowie zdobyli nagrodę na XIX SFP w Krakowie), kolejnym (z roku 1985) - pieśni Georges'a Brassensa. W roku 1990 Zespół zawiesił działalność, którą podejmował jednak w latach 1991 (program "Sefarad") i 1993 ("Pornograf").

Do koncertowania Zespół Reprezentacyjny wrócił w roku 2005, a w 2007 wydał płytę, o której jest ta notka - "Kumple to grunt".

Oczywiście, jeśli nie wiecie kto zacz ten Zespół Reprezentacyjny poniższa notka może Was nie zainteresować. Ale wierzę w ludzi - może szukacie ballad Brassensa po polsku?

Uwagi ogólne

Przede wszystkim - jest fajnie, ale to jednak płyta, która nie do końca trafia w mój gust. Jest kilka powodów tego stanu rzeczy. O niektórych z nich poniżej:

• Po pierwsze - aranżacje. Na pewno interesujące, ale jednak wolę Brassensa w wersji balladowej, anie jazzowo-bluesowo-rockowej. Ale widziałam sporo osób, którzy właśnie dzięki tej aranżacji zaczęli słuchać ZR i bardzo im się spodobało. Więc - walor edukacyjny...
• Po wtóre - mniam-mniam, dużo nowości - jak są nowe tłumaczenia, to jest się na czym pastwić. A tu jest aż 17 nowych tłumaczeń ("Śmierć za idee" i "Łajdak" były już na "Śmierci za idee", a "Król" wszędzie...). Z drugiej strony - najbardziej podobają mi się te stare tłumaczenia właśnie - nowe wyglądają jakby się jeszcze nie odleżały porządnie.
• Po trzecie - nie lubię płyt koncertowych, bo dużo szybciej stają się irytujące. Nic to. Trudno.
• Po czwarte - poziom wulgaryzmów powiększa się z każdą płytą ZR śpiewającego Brassensa - boję się, co będzie, jeśli zechcą wydać następną...
• Po piąte - jednak chyba wolę "Kumpli..." od "Pornografa", a to z tego prostego powodu, że na "Pornografie" było bardzo mało nowych piosenek, a te stare były zagrane gorzej - tutaj też chyba stare są zagrane gorzej, ale za to proporcja jest niemal dokładnie odwrotna. W każdym razie ciągle moją ulubioną płytą ZR pozostaje "Śmierć za idee".

A teraz, jeśli pozwolicie, przejdę do szczegółów. Dla porządku dodam, że będę pisać głównie o tłumaczeniach. Nie znam francuskiego na tyle, żeby móc się swobodnie odnosić do oryginału, za to słyszałam całkiem sporo dobrych tłumaczeń Brassensa na polski. To znaczy - nie wiem do końca, czy były to dobre tłumaczenia - na pewno za to były dobrymi piosenkami...

1. "Kumple to grunt" (tłum. F. Łobodziński) - nie znam innego tłumaczenia, więc nie będzie porównań. Tylko trochę czepialstwa. Generalnie - odważnie. To nie jest łatwa do przetłumaczenia piosenka, a wyszło nieźle. Szkoda, że tylko nieźle.Trochę kuleje akcent - niestety trudno czasem wiernie przetłumaczyć piosenkę, zrobić to ładnie i do tego zachować właściwy akcent - ale da się. Może trzeba było się dłużej zastanowić...? I jeszcze trochę czepnę się treści: "Tysiące statków znałem, lecz | jeden był, co nie pływał wstecz." - nonono... Wiecie, jak sobie wyobraziłam te wszystkie inne, to naprawdę zaczęłam się głęboko zastanawiać nad swoją poczytalnością... Nie podoba mi się też "złym losom przeciw podniósł bunt", chociaż zazwyczaj nie mam nic przeciw szykowi przestawnemu.Za to podoba mi się odniesienie do Tratwy Meduzy. No i ogólnie - ta piosenka ma po prostu genialną melodię. Zatem - na plus.
2. "Gdyby była" (tłum. F. Łobodziński) - było już na 45XBrassens ("Gdyby nie ten jej brak urody") - tłumaczył p. Menel, śpiewał p. Ziętek - obaj lepiej. Generalnie nie bardzo jest się do czego przyczepić (chyba, że do tego nieszczęsnego "menu", które się ma do "tu" rymować), ale jakoś tak bez polotu.Za to na plus - w sferze tekstu samego w sobie - pierwszy z licznych zachwytów Brassensa nad obfitymi kształtami u płci pięknej. Jako posiadaczka takich czuję się zawsze dowartościowana po słuchaniu Brassensa - wyobrażacie sobie, swoją drogą, jaki byłby nieszczęśliwy przy dzisiejszym kanonie urody...?Zauważyliście, swoją drogą, że ta piosenka ślicznie pokazuje co i w jakiej kolejności mężczyzna zauważa w kobiecie? Najpierw "uroda", potem "figura", potem "dobroć", mądrość", "dobre gotowanie" i "wierność" - trzeba przyznać, że Brassens był przynajmniej o tyle miły, że "mądrość" stawiał przed "dobrym gotowaniem"...Ostatecznie - wychodzi mniej-więcej na zero.
3. "Śmierć za idee" (A. Trusiewicz, F. Łobodziński) - było. I to zarówno w ich wykonaniu ("Śmierć za idee"), jak i na takim jednym koncercie PWST Wrocław (w radio), którego, cholera, nigdy później nie puścili. Ale mam nagrania. I wolę tamto tłumaczenie ("Więc gińmy za idee, lecz nie za pochopnie..."). Ale odniosę się może do zmian w tym. Jak dla mnie - zdecydowanie na plus - po odleżeniu się i wygładzeniu tu i ówdzie, tekst nabrał blasku. I bardzo (według mnie) dobrze zrobiłoby takie odleżenie i oszlifowanie innym tłumaczeniom z tej płyty...A poza tym - ten wstęp (gitarowy) mnie powalił przy pierwszym słuchaniu i przy wielu kolejnych. Za to wszystko zatem - i za sam fakt śpiewania tej piosenki - plusik.
4. "Podła i ładny biust" (tłum. J. Gugała) - od razu powiem, że tutaj nie mieli u mnie szans, bo tłumaczenie p. Menela ("Tyle krzywd i taki ładny biust") słyszałam w wykonaniu p. Jana Jakuba Należytego i oba (tłumaczenie i wykonanie) były doskonałe (na 45xB tłumaczenie Menela jest w wykonaniu pp. Ziętka i Miecznikowskiego i jest duuuużo słabsze).Mimo wszystko, tłumaczenie by się broniło, gdyby ta podłość i biust nie były w nim rozłączne. Gdyby chociaż zamiast "...i mieć tak ładny biust" byłoby "...tak ładny mając biust" to bym odpuściła. Ale w aktualnej wersji nie ma wynikania - pan Menel zrobił to tak: "Jak można krzywd wyrządzać tyle, mając taki biust" i tutaj to wynikanie było - podmiot liryczny skarżył się, że dziewczę jest okrutne, pomimo że posiada tak ładny biust. W wersji ZR możnaby wręcz interpretować, że ładny biust również p.l. nie odpowiada.Dodam jeszcze, że to jest bardzo skomplikowana forma - taki madrygał, w którym ostatni wers poprzedniej strofy (trzywersowej) jest pierwszym wersem kolejnej i początkiem nowej myśli. Z formą p. Gugała dał sobie radę znakomicie.Więc - na minus, ale malutki.
5. "Łajdak" (tłum. J. Gugała) - kolejna piosenka ze "Śmierci za idee". Zmiany w tłumaczeniu czysto kosmetyczne, ale znowu na plus - szlifują i rozjaśniają przekaz. Pamiętam, że strasznie żałowałam, ze się "Łajdak" nie załapał na "Pornografa". Ale jest tutaj i jest dobry. Innej wersji nie znam. Czyli na plus.Mój ulubiony cytat z "Łajdaka", to bezsprzecznie: "Dobry Boże, Ty wybaczyć wolę bożą chciej" oraz, oczywiście, "baby takie są".
6. "Mniszka" (tłum. F. Łobodziński) - nie było wcześniej (jak piszę, że nie było, to nie znaczy, że nie było, tylko, że nie znam - to tak, żeby się nikt nie czepiał za bardzo). I nie jest źle. Tylko dostrzegam tutaj wadę, obecną też w innych tłumaczeniach ZR - cholernie trudno zrozumieć, o co tak naprawdę chodzi. Żeby załapać trzeba albo wielu przesłuchań, abo uważnego przeczytania tekstu. A, jakby nie spojrzeć, to jednak jest wada. Ale tutaj i tak jest dość prosto. Więc na plus.W tej piosence natomiast bardzo ładnie widać Brassensa-"antyklerykała". Jaki ten tekst jest, w gruncie rzeczy, ciepły. To nie jest protest, czy oburzenie, tylko pobłażliwy półuśmiech...
7. "K... podła ty" (tłum. F. Łobodziński) - i tutaj jestem w kropce - od razu powiem, że było, na 45xB ("Ty dziwko zła") znów pp. Menel i Ziętek.Generalnie podoba mi się ta piosenka. Ma świetną koncepcję odnoszenia się w każdej niemal zwrotce do tego samego zestawu hobby podmiotu lirycznego - w wersji p. Gugały do "kotów, bzu i szczawiu", a w wersji p. Menela do "kotów, fiołków i wierszy". I tu pojawia się pierwsza, dość wyraźna różnica między tłumaczeniami. Trudno mi wyrokować, która z tych wersji jest bliższa oryginału, a obie są urocze.Druga, ważna dla mnie kwestia to wulgaryzmy. W wykonaniu p. Ziętka ich nie ma - mamy tylko "ty dziwko zła" (za to z boxu 45xB możemy się dowiedzieć, że w przekładzie oryginalnym było "ty kurwo zła"). W wykonaniu ZR jest ich nawet nadmiar, co szłoby na duży minus dla tej wersji, gdyby nie to, że mam sentyment do piosenek, w których w refrenach występują co i rusz inne wyrazy bliskoznaczne (było takie tłumaczenie "Marinette", czyli "Marysi", w którym p.l. co i rusz "wychodził na" coś innego - przeurocze; pierwszy raz usłyszałam je na koncercie, o którym pisałam przy okazji "Śmierci za idee", potem na 45xB w wykonaniu M. Łojewskiego - okazało się, że to p. Młynarski). Więc znów jestem w kropce.Spróbujmy się zatem odnieść do szczegółów. W wersji F. Łobodzińskiego występuje przecudny fragment: "...całe szczęście, jak dla mnie, że nie miałaś wąsów, | cnotą też nie przytłoczyłaś mnie". Różnią się też końcówki ostatniej strofy, a obie są śliczne - u Menela: "I ku gwiazdom pomknąłem unosząc me rogi, | moje kotki, fiołki i tę pieśń.", a u Łobodzińskiego: "Smutny w chmury wróciłem zabrawszy me koty, | szczaw i bez, i komplet rogów dwóch"...Po dłuższej analizie, mimo wulgaryzmów, wygrywa wersja ZR, za którą przemówiła też bardzo dobra aranżacja. Czyli plus.
8. "Skarga dziewcząt uciesznych" (tłum. F. Łobodziński), to bez wątpienia mój ulubiony utwór z tej płyty (i to już od wspominanego na początku koncertu). Bardzo "brassensowski" zarówno w tematyce ("pochylanie się" nad losem półświatka), jak i w wymowie (pointa). Nie znam innych tłumaczeń tej piosenki, mogę więc z czystym sumieniem skupić się na analizie tej wersji.Co do formy: Pierwsze trzy strofy są przecudne. Bardzo lubię takie zabawy słowem - za nie same wielki plus dla piosenki. Co więcej (tu już brawa dla p. Łobodzińskiego, a nie dla p. Brassensa) nieodmiennie moją szczerą radość w tym kontekście budzą tuwimowscy "straszni mieszczanie" z pierwszej zwrotki. Ogromnie też mi się podoba "uliczna Wenus".Co zaś się tyczy treści: Pointa piosenki wydaje mi się być niesamowicie "na czasie". Im więcej słyszę wokół siebie ludzi, przetykających wszystkie swoje wypowiedzi "przecinkami" na literę "K", tym częściej przypomina mi się ostatnia zwrotka tej piosenki.
9. "Pogrom" (tłum. J. Gugała) - na 45xB było inne tłumaczenie tej piosenki, ale ciężko jest mi się o nim wypowiadać, bo tamtej wersji nie byłam w stanie słuchać. Co już samo w sobie może być dowodem na to, że wersja ZR jest lepsza.Co więcej mogę powiedzieć? Znowu mocno "brassensowska" piosenka - tym razem z gatunku tych złośliwych, a nie ciepłych. Niby wszystko fajnie, ale... no właśnie - jakoś niespecjalnie mnie ruszyła. Po prostu - czegoś mi w niej brakuje. Sama nie wiem czego, więc wychodzi na to, że marudzę dla samego marudzenia, ale jednak - plusik tylko malutki.
10. "Róża, butelka i uścisk dłoni" (tłum. F. Łobodziński) - nie znałam tej piosenki wcześniej. Jej ogólna konstrukcja kojarzy mi się bardzo z "Piosenką dla starego wieśniaka" - trzy różne sytuacje, kończące się bardzo podobnie. Oczywiście, tematyka jest zupełnie inna, ale skojarzenie pozostaje. Zwłaszcza, że sama "Róża...", podobnie jak "Piosenka...", bardzo mi się podobają.Najciekawsza wydaje mi się koncepcja leżącego przy drodze uścisku dłoni - bardzo nośny koncept. Zresztą sądzę, że przesłanie tej piosenki jest co najmniej tak samo aktualne co w przypadku "Skargi dziewcząt uciesznych", a może nawet bardziej...Plus.
11. "W rynsztoku" (tłum. F. Łobodziński), to znowu piosenka-"wyliczanka" - na koniec każdej strofy dowiadujemy się co dziwaczeje (niech to szlag). Jak już wspominałam wcześniej - bardzo lubię takie zabiegi, więc już jeden plusik dla utworu zanotowałam.Odnośnie treści - znów bardzo w stylu Brassensa, choć trochę przewrotnie - odwrotnie niż w dwóch poprzednich, bo pozytywnie o policjancie, a negatywnie o całej reszcie "maluczkich". Znów złamanie jakiegoś brassensowskiego stereotypu - z każdą taką piosenką mam wrażenie, że Brassens staje się bardziej ludzki. Nie tak jednostronny, jak przedstawiają go zazwyczaj stereotypy.Czyli - znów plus.
12. "Bratek" (tłum. F. Łobodziński), to kolejna "ciepła piosenka antyklerykalna" na tej płycie. Bardzo trudna, bo zbudowana na samych rymach męskich i generalnie krótkich słowach - wszystko bardzo ładnie dopasowane do muzyki. I nic to, że margerytka się w bratka zamieniła. Wolę bratki.Z drugiej strony - mam wrażenie, że ta piosenka aż się prosi o rozpisanie jej na dwa głosy, albo chociaż śpiewanie chórkiem (mój Boże, jak ja lubię chórki z "Za nami noc"...)Ale i tak - plus.
13. "Mamo, tato" (tłum. J. Gugała) - znam tę piosenkę już z 45xB, ale śpiewała ją tam strasznie afektowana p. Iwona Nasiłowska, więc nie zrobiła na mnie najlepszego wrażenia. Tekst ten zresztą ma dużo silniejszą wymowę, kiedy śpiewa go mężczyzna i to im starszy, tym lepszy...Chętnie przyznaję, że ten przekład podoba mi się bardziej od poprzedniego, który znałam (autorstwa p. Menela) - podstawowym jego plusem jest brak na końcu strofy czasopisma dla młodych rodziców (czyli zakończenia "mamo to ja!") - choć traci na tym akcent.Inna sprawa że jakoś ta piosenka do mnie nie przemawia. Ale mimo tego - plusik.
14. "Saturn" (tłum. J. Gugała) - też znany mi wcześniej z 45xB, też w tłumaczeniu Jerzego Menela. Lubię tę piosenkę. Jest dość nietypowa jak na Brassensa - o przemijaniu, starzeniu się, dojrzałej miłości. Gdyby dzielić francuską piosenkę bardzo dychotomicznie - na Brassensa i Brela, "Saturn" byłby bliżej tego drugiego.Oba znane mi tłumaczenia są dobre. U Gugały jest "zmierzch skóry i szron biały na włosach", u Menela, jeszcze piękniejsze "Srebrem więc mu się opłaciłaś, | we włosach twych lśni srebrna nić" i "ta mała" w końcówce. U Gugały rymy są dość... umowne. Za to bardziej podoba mi się wykonanie ZR niż Piotra Różańskiego.Silna konkurencja i duży plus.
15. Niemal wszystkie (tłum. F. Łobodziński). Znów tak jak poprzednio - było na 45xB. Nowością jest autor konkurencyjnego przekładu ("Dziewięćdziesiąt pięć pań na sto") - p. Stanisław Waszak, a wykonuje ją p. Łojewski. Już sam tytuł sprawia, że bardziej podoba mi się przekład, który podaje nam dokładne dane statystyczne(tak samo zresztą jak czyni to Brassens).Nie wdając się zbytnio w szczegóły, powiem tylko, że w tym wypadku ZR przegrywa konkurencję. Nie znaczy to oczywiście, że w ich wykonaniu piosenka jest zła - po prostu, kiedy mam wybór - wybieram tamtą wersję.Choć u Łobodzińskiego jest uroczy "erotuman". Za to u Waszaka - "jakiś wuj"... Tutaj jednak niewielki minus dla ZR.
16. "Płaszcz" (tłum. J. Gugała) z kolei słyszałam już w dwóch innych wersjach. Jedna z nich, to zagrażające poczytalności i zdrowym zmysłom wykonanie Edwarda Stachury na 45xB, druga - nagranie z tego koncertu, o którym pisałam już przy okazji "Śmierci za idee"... W obu tamtych wersjach jest mowa o parasolu nie o płaszczu i, szczerze mówiąc, bardziej do mnie przemawia wizja użyczania napotkanej na drodze panience właśnie parasola.Niemniej jednak - tłumaczenie jest całkiem sympatyczne (jak zawsze cieszą mnie zwłaszcza, trudne po polsku, męskie rymy), choć jednak nie uważam, żeby "kres""sen"... Niemniej jednak wersja ZR zdecydowanie wygrywa z wersją Steda (nie mam nic do jego zdolności poetyckich, ale śpiewać na pewno nie umiał) i chyba trochę przegrywa z koncertem PWST Wrocław...rymował się do Jednak, mimo wszystko, minusik za niewykorzystaną szansę.
17. "Przecudny kwiat na ciele cielęcia" (tłum. F. Łobodziński) - kolejna piosenka, w której dla mnie konkurencja nie istnieje. Swoje wersje tłumaczenia stworzyli już p. Menel (słabiutką) i Mistrz Jeremi Przybora (doskonałą). Na dodatek swoje tłumaczenie p. Jeremi sam śpiewał ("Kwiat przecudowny").Nie ma więc ZR szans na pierwsze miejsce na mojej prywatnej top-liście, ale niech nas to nie odstrasza - jak ma się ich wersja do wersji p. Menela (śpiewał ją na 45xB "kwiatem i cielęciem", podczas gdy w wersji p. Menela - jest ona raz tym, raz tym.J. Ziętek)? Otóż ma się ona całkiem nieźle - przede wszystkim dlatego, że p. Łobodziński uchronił w swoim tłumaczeniu fakt, że dziewczę opisywane jest jednocześnie Co mi się nie podoba w wersji ZR, to słówko "podnieca" - nie dlatego, żebym go nie lubiła - po prostu średnio rymuje się do "cielęcia", a na dodatek na wyciągnięcie ręki jest zamiennik - "zachęca".Reasumując - "Przecudny kwiat..." nie jest złą piosenką, ale nie jest też tak dobry, jak mógłby być. Mimo wszystko - dla mnie - minus.
18. "Testament" (tłum. J. Gugała) - tę piosenkę też znałam wcześniej. Śpiewał ją Piotr Machalica (m. in. na 45xB) w tłumaczeniu p. Młynarskiego. Obie wersje mi się podobają. U Młynarskiego jest lepszy początek, za to u Gugały - kot zamiast "piosenek i gitary".Bardzo podoba mi się wizja Brassensa troszczącego się o przyszłość swojego kota - bardziej niż, kiedy troszczy się o swoje wiersze... W ogóle lubię tę piosenkę, która jest chyba swoistym "oswajaniem się" ze śmiercią. Podoba mi się taka jej wizja.W rezultacie chyba jednak bardziej przypada mi do gustu tłumaczenie Młynarskiego, za to wykonanie ZR. Reasumując - plusik.
19. "Tu wiek nie ma znaczenia" (tłum J. Gugała) - w tym wypadku też kojarzę tłumaczenie Młynarskiego (nawet w dwóch wariantach - na 45xB w wykonaniu p. Machalicy). Ale nawet, gdyby porównania nie było, to i tak ta wersja niespecjalnie by mi się podobała. Jak dla mnie za dużo wulgaryzmów jakichś takich... bo ja wiem...? chyba najbardziej - nieusprawiedliwionych treścią. I chociaż ogromnie podoba mi się "i jak go zwał - tak go zwał", to całość jest jednak ciężkostrawna. Czyli minus
20. "Król" (tłum. F. Łobodziński), piosenka demowa, wykonywana ze znanymi gośćmi z różnych obszarów muzyki (Muniek Staszczyk, Krzysztof Grabowski, Marcin Świetlicki, Wojtek Waglewski, Tomek Lipiński, Kasia Nosowska i Adam Nowak). Jak dla mnie - zdecydowanie najgorsza na całej płycie. W zasadzie nie widze powodu, dla którego si na niej znalazła - "Króla" słyszeliśmy już na "Śmierci za idee" i "Pornografie". Moim zdaniem każda kolejna wersja tej piosenki jest gorsza...Jestem zwolenniczką delikatnych i subtelnych niedopowiedzeń (pamiętacie "Rycerzy"? "Bogusław zbój! | Nie zwycięży nas nigdy... tralala..."), więc najlepiej przemawia do mnie wersja ze "Śmierci za idee". Mogę też przełknąć tę z "Pornografa", bo przynajmniej jest spójna. Ta z "Kumpli..." mi się nie podoba.

Wnioski

Jak można zauważyć w powyższym zestawieniu generalnie dostrzegam w płycie "Kumple to grunt" więcej plusów niż minusów. Podstawową jej wadą jest dla mnie nadmiar wulgaryzmów, kolejną - o krótki pysk - fakt, że jest to nagranie koncertowe.

Mam też wrażenie, że tłumaczeniom dobrze zrobiłoby dłuższe "leżakowanie", po tych starszych widać wyraźnie, że zmiany, wprowadzane po latach świetnie robią czytelności tekstu. Nie wymagam, żby te teksty czekały kolejne dwadzieścia lat, ale może chwilę powinny...? Zmniejszyłby się wówczas problem ze zrozumieniem sensu piosenki bez czytania kilka razy tekstu.

Z drugiej strony - do płyty dołączone są wszystkie teksty, więc głód wiedzy można z łatwością zaspokoić. W ogóle za książeczkę dołączoną do płyty (choć w zasadzie jest to płyta dołączona do książeczki) należą się panom z Zespołu Reprezentacyjnego oddzielne brawa - bardzo to cenna inicjatywa, czytało mi się doskonale i sporo się dowiedziałam.

Kolejne gratulacje - za cenę albumu. 29,99, to w dzisiejszych czasach nie wiele, zwłaszcza że płyta jest wydana naprawdę dobrze. No i można ją dostać w większości kiosków - kolejny plus.

A wracając do meritum, czyli samych utworów - podoba mi się ich wybór (ze skromnym wyjątkiem Króla), w zasadzie podobają się aranżacje (piszę "w zasadzie", bo w pierwszej chwili nie byłam tego pewna...). Bardzo odpowiada mi też fakt, że panowie zdają się dobrze bawić nagrywając ten album (gdyby nie ta publiczność...).

Czyli moje wnioski końcowe pokrywają się z początkowymi - jest to dla mnie płyta lepsza niż "Pornograf" ale gorsza niż "Śmierć za idee". Co nie zmienia faktu, że jestem niesamowicie wręcz uradowana z nowej płyty Zespołu Reprezentacyjnego. Mam nadzieję, że teraz pojawią si kolejne - nie chciałabym czekać następnych dziesięciu lat...

Moja prywatna wish-lista

Czyli piosenki Brassensa, które chciałabym kiedyś usłyszeć w wykonaniu Zespołu Reprezentacyjnego. W większości przypadków nie znam tytułufrancuskiego, często nawet polskiego. W takich wypadkach stosować będę tytuły zastępcze i krótkie omówienia treści. Gdyby ktoś wiedział, jakie piosenki mam na myśli - będę wdzięczna za informacje...

• "Burza" czyli "L'Orage" - można ją znaleźć na 45xB.
• "Pępek żony policjanta" czyli "Le nombril des femmes d'agents" - j.w., choć pewnie nie zaśpiewają tej piosenki lepiej niż Jan Jakub Należyty...
• "Złe zioło" ("Chwast") czyli "La mauvaise herbe" - istnieje doskonały przekład p. Przybory, ale chciałbym usłyszeć tę piosenkę w wykonaniu p. Łobodzińskiego (na 45xB też ją można znaleźć).
• "W cieniu mego drzewa" czyli "Aupres de mon Arbre" - znam dwa przekłady tej piosenki i mam wrażenie, że doskonale pasuje ona do ZR (j.w. - na 45xB też można znaleźć).
• "Wuj Archibald" czyli "Oncle Archibald" - również do znalezienia na 45xB, również w ich stylu.
• "Las mego serca" czyli "Au bois de mon coeur" - doskonałe wykonanie J. J. Należytego, dużo gorsze (na 45xB) I. Nasiłowskiej i doskonała muzyka...
• "Dziewczyna za franka" czyli "La fille a cent sous" - znów mam wrażenie,że to piosenka idealnie "w stylu" ZR (ostatnia już na tej liście z 45xB).
• "Żona ciecia" - piosenka o żonie właściciela pewnego podrzędnego lokalu, która roztaczała ogromny czar. Posiadam tylko wersję ze wspomnianego koncertu PWST Wrocław (tak jak wszystkie kolejne).
• "Liczby mnogiej należy się strzec" - piosenka o tym, że "zejdzie się wałów trzech i już jest wielki wiec", w zasadzie niemal o tym samym co "Złe zioło".
• "Głupcy" - piosenka o tym, że "głupcem jest ten, kto nie widzi swej głupoty", ale "ten kto inaczej myśli niż my - ten jest chuj".
• "Wujowie" - piosenka o tym, że "był sobie wuj Gaston i był też wuj Martin. | Ten kochał Niemców, a Anglików kochał ten" i o tym, co było po tym, jak polegli na wojnie broniąc swych przyjaciół ("ja żyję dalej - bo przyjaciół miałem mniej...") . Dla mnie jest to pewnego rodzaju wstęp do "Śmierci za idee".

• Zespół Reprezentacyjny w Internecie: http://www.zr.art.pl/
• Zespół Reprezentacyjny na Wikipedii: http://pl.wikipedia.org/wiki/Zesp%C3%B3%C5%82_Reprezentacyjny
• Płyta "Kumple to grunt" na Wikipedii: http://pl.wikipedia.org/wiki/Kumple_to_grunt
• Płyta "Śmierć za idee" na Wikipedii: http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Amier%C4%87_za_idee_-_ballady_Georgesa_Brassensa
• Płyta "Pornograf" na Wikipedii: http://pl.wikipedia.org/wiki/Pornograf
• Płyta "Kumple to grunt" w Merlinie: http://merlin.pl/frontend/browse/product/4,575305.html
• Dwupak płytowy "Pornograf" i "Sefarad" w Merlinie: http://merlin.pl/frontend/browse/product/4,332261.html
• Georges Brassens na Wikipedii: http://pl.wikipedia.org/wiki/Georges_Brassens
• Płyta 45 x Georges Brassens w Merlinie: http://merlin.pl/frontend/browse/product/4,382584.html
• Strona internetowa festiwalu Łódźstock: http://www.lodzstock.pl/

Dane płyty

Tytuł: "Kumple to grunt" (książka + CD)

Wykonawca: Zespół Reprezentacyjny w składzie:

• Jarosław Gugała
• Filip Łobodziński
• Marek Wojtczak
• Marek Karlsbad

W nagraniach udział wzięli:

• Tomasz Gąssowski
• Tomasz Hernik
• Marcin Kalisz

Oraz gościnnie w piosence "Król":

• Kasia Nosowska
• Krzysztof "Grabaż" Grabowski
• Adam Nowak
• Tomek Lipiński
• Muniek Staszczyk
• Marcin Świetlicki
• Wojtek Waglewski

Słowa i muzyka: Georges Brassens

Nośnik: 1 CD

Firma fonograficzna: Agora

Rok wydania: 2007

Nr katalogowy: 978-83-7552-097-2

http://sidabitball.free.fr/brassens/la_mauvaise_reputation.mp3

merci à sidabitball

d'une manie de vieux garçon

moi j'ai eu l'outrecuidance

d'agrémenter ma présidence

aux accent de cette chanson

Quand je pense à grande

Je bande, je bande

Quand j' pense à bruni

Je bande aussi

quand j' pense à luxor

Mon dieu je bande encore

Mais quand j' pense à exclu

Là je ne bande plus

La bandaison papa

Ça n' se commande pas.

C'est cette mâle ritournelle

Cette antienne virile

Qui retentit dans la maison

Du vaillant flicaïon

Quand je pense à réprimande

Je bande, je bande

Quand j' pense à synergie

Je bande aussi

quand j' pense à mirador

Mon dieu je bande encore

Mais quand j' pense à abattu

Là je ne bande plus

La bandaison papa

ça n' se commande pas.

Afin de d'oublier ses subalternes

De voir la vie moins terne

Tout en veillant sur ses tribunaux

Chante ainsi le gardien des sceaux

Quand je pense à amende

Je bande, je bande

Quand j' pense à sarkosy

Je bande aussi

quand j' pense à tricolore

Mon dieu je bande encore

Mais quand j' pense à cocu

Là je ne bande plus

La bandaison papa

Ça n' se commande pas.

Après la prière du soir

Comme il est n'est pus social-démocrate

Chante ainsi le diplomate

A genoux sur son reposoir.

Quand je pense à ambassade

Je bande, je bande

Quand j' pense à diplomatie

Je bande aussi

quand j' pense à french-doctor

Mon dieu je bande encore

Mais quand j' pense à parvenu

Là je ne bande plus

La bandaison papa

Ça n' se commande pas.

Au gouvernement où j'étais venu

Pas pour qu'on vende des armes

J'entendis émus jusqu'au larmes

La voix d'un dictateur bien connu

Quand je pense à propagande

Je bande, je bande

Quand j' pense à lokerby

Je bande aussi

quand j' pense à la mort

Mon dieu je bande encore

Mais quand j' pense à élu

Là je ne bande plus

La bandaison papa

Ça n' se commande pas.

Et je vais mettre un point final

A ce chant sarkosyste

En suggérant au socialistes

D'en faire un hymne national.

Quand je pense à Hollande

Je bande, je bande

Quand j' pense à Emanuelli

Je bande aussi

quand j' pense à dinosaure

Mon dieu je bande encore

Mais quand j' pense à ré-élu

Là je ne bande plus

La bandaison papa

Ça n' se commande pas.